5 redenen om zelf een nabestaandenregeling te treffen
Naast emotionele impact heeft het overlijden van een partner vaak ingrijpende financiële gevolgen, omdat er minder partnerpensioen wordt uitgekeerd dan verwacht. Dit komt door de versobering van het sociale zekerheids- en pensioenstelsel en persoonlijke keuzes op het vlak van werk en relaties. Vooral het overlijden voor de pensioendatum brengt grote financiële risico's voor nabestaanden met zich mee.
In welke situaties schiet het nabestaandenpensioen tekort?
1. Geen recht op een Anw-uitkering
Iedereen in Nederland is automatisch verzekerd van een basisuitkering vanuit de Algemene nabestaanden wet (Anw). Maar door de strikte voorwaarden die gelden voor een Anw, ontvangt lang niet iedereen ook daadwerkelijk een uitkering als de partner overlijdt.
Op dit moment ontvangt slechts een kwart van de 120.000 weduwen- en weduwnaren onder de 68 jaar een Anw
Voorwaarden Anw:
Alleen ouders met minderjarige kinderen en arbeidsongeschikten (> 45%) met een inkomen tot € 2.577,20 (2018) komen na het overlijden van een partner (of voor wezen) in aanmerking voor een Anw-uitkering.
De uitkering eindigt als het jongste kind 18 jaar wordt of als de nabestaande minder dan 45% arbeidsongeschikt wordt. Ook als de nabestaande opnieuw gaat samenwonen eindigt de uitkering.
2. Geen Anw-hiaatpensioen
Als een nabestaande geen recht heeft op een uitkering vanuit de Anw (of als deze wordt gekort), ontstaat er een zogenoemd Anw-hiaat. Dit tekort kan worden opgevuld met een Anw-hiaatpensioen.
Anw-hiaatpensioen niet standaard opgenomen in pensioenregeling
In een reguliere pensioenregeling is een Anw-hiaatpensioen vaak niet of alleen op vrijwillige basis geregeld. Slechts een kwart van de pensioenfondsen heeft een Anw-hiaatpensioenregeling. Daarvan is de helft op vrijwillige basis (20% neemt daadwerkelijk deel).
85% van de Nederlanders is niet verzekerd voor een Anw-hiaat
Anw-hiaat vooral van belang voor lage- en middeninkomens
Over een deel van het salaris wordt geen pensioen opgebouwd om dubbele pensioenopbouw over het AOW deel te voorkomen. Deze zogenoemde AOW-franchise werkt door in het nabestaandenpensioen. Hierdoor bouwen werknemers met een inkomen dat net boven de AOW-franchise uitkomt, maar een beperkt bedrag aan nabestaandenpensioen op per maand.
Rekenvoorbeeld
Jan verdient € 25.000,- per jaar als bakker. De AOW franchise is € 13.785,- (2019). Hij bouwt dus een pensioen op over € 11.215,-. Bij een volledige diensttijd bouwt hij 70% van het ouderdomspensioen op: € 7.850,-. Het nabestaandenpensioen is daar nog eens 70% van: € 5.495,-
Dit komt neer op 22% van het oorspronkelijke inkomen.
3. Wisselen van werkgever
Tegenwoordig zijn steeds meer pensioenregelingen op risicobasis. Het risico op overlijden is dan verzekerd. Er wordt dus geen spaarpotje opgebouwd. Nadeel hiervan is dat het pensioenfonds alleen uitkeert aan de partner bij overlijden zolang de werknemer in dienst is. Wisselt de werknemer van werkgever en pensioenfonds? Dan ontstaat er een tekort. Dit komt omdat de hoogte van de nieuwe regeling alleen wordt berekend over het resterende aantal dienstjaren tot aan pensioendatum. De pensioendatum ligt dichterbij, dus het partnerpensioen is per definitie lager.
Vanaf 2019 moet duidelijk op het pensioenoverzicht worden vermeld dat het om een verzekering op risicobasis gaat.
Als een deelnemer nabestaandenpensioen op basis van risicodekking heeft, is het vanaf 2019 verplicht de volgende tekst op te nemen op het Uniform Pensioen Overzicht (UPO):
'Let op: Uw nabestaanden krijgen geen uitkering als u overlijdt en niet meer bij deze werkgever werkt en (mogelijk) ook niet als u overlijdt nadat u met pensioen bent gegaan’.
Rekenvoorbeeld
Mark werkt al 30 jaar bij dezelfde werkgever.
Als hij voor zijn pensioendatum overlijdt ontvangt hij 70% van het ouderdomspensioen. Opgebouwd ouderdomspensioen: € 18.000,-
Nabestaandenpensioen bij overlijden voor pensioendatum: € 12.600,-
Op zijn 55e wisselt Mark van werkgever.
Hij heeft nog 12 jaar om pensioen te bouwen. Dit komt neer op € 6.000,-. Het nabestaandenpensioen is € 4.200,- per jaar.
Mark overlijdt.
Partner Sylvia moet het nu doen met € 4.200,- per jaar in plaats van € 12.600,-.
4. Zelfstandig ondernemer
Steeds meer werkenden zijn zzp’er. Volgens het CBS telde Nederland in 2018 bijna 1,1 miljoen werkenden met een hoofdbaan als zzp’er. Waar nabestaanden van werknemers in loondienst meestal verzekerd zijn van een nabestaandenpensioen via de werkgever, moeten zelfstandigen daar zelf iets voor regelen.
28% van de ondernemers heeft geen enkele nabestaandenvoorziening getroffen (Bron: ZZP Barometer 2017)
Het nabestaandenpensioen als voorziening op de balans
Bij een BV kan het nabestaandenpensioen als voorziening op de balans worden opgenomen. De BV heeft dan de verplichting het nabestaandenpensioen uit te keren als de dga overlijdt. Als de dga al op jonge leeftijd overlijdt, moet de BV een lange periode nabestaandenpensioen uitkeren. De meeste BV’s hebben te weinig middelen om zo’n lange periode (levenslang) aan de achterblijvende partner uit te keren.
5. Echtscheiding/hertrouwen
Een (echt)scheiding heeft vrijwel altijd grote gevolgen voor het nabestaandenpensioen.
Is het partnerpensioen op risicobasis verzekerd?
Dan is er na de scheiding geen aanspraak meer op het nabestaandenpensioen wanneer de ex-partner overlijdt. Het volledige partnerpensioen wordt na overlijden uitgekeerd aan de (eventuele) nieuwe partner.
Is het partnerpensioen op kapitaalbasis opgebouwd?
Dan is er sprake van een bijzonder partnerpensioen. Het partnerpensioen dat tot de datum van scheiding is opgebouwd is voor de ex-partner. Bij overlijden wordt dit bedrag in mindering gebracht op het partnerpensioen voor de nieuwe partner. Omdat het nabestaandenpensioen wordt verdeeld, ontvangen zowel de nieuwe- als de ex-partner geen volledig nabestaandenpensioen.
Een betaalbare overlijdensrisicoverzekering voor iedereen
Het aantal zelfstandigen groeit en mensen wisselen vaker van baan. Ook is het niet langer vanzelfsprekend dat partners hun hele leven bij elkaar blijven. Is het dan niet logischer om zelf iets te regelen om je nabestaanden goed verzorgd achter te laten? In plaats van afhankelijk te zijn van een steeds verder terugtrekkende overheid of de (huidige) werkgever? Wij vinden van niet.
Onze wens is dat iedereen goed beschermd is bij overlijden
Daarom bieden we iedereen een betaalbare oplossing bij overlijden. Een ORV met eenmalige uitkering of een nabestaandenverzekering met een periodieke uitkering om een bepaalde periode te overbruggen of net zolang de nabestaande leeft.